ابراهيم عاملي ( موثق )
432
تفسير عاملي ( فارسي )
چنان كه ميگويند ( زن عرضهى ازدواج است ) يعنى آماده براى آن است و آنچه زياد به زبان مردم مىرود ، چنان كه در فارسى هم ميگويند ( در معرض گفتگو است ) . « تَبَرُّوا » از مصدر بر بمعنى نيكى كردن و بر با صداى بالا بمعنى نيك بودن . جهت نزول : ابو الفتوح : عبد اللَّه بن رواحه سوگند ياد كرده بود كه با داماد يا شوهر خواهرش بشر بن نعمان سخن نگويد . چون مردم واسطهى اصلاح ميشدند مىگفت سوگند ياد كردهام و نمىتوانم اصلاح كنم . اين آيه نازل شد . مقاتل بن حيّان گفت : آيه در حقّ ابو بكر آمد كه سوگند خورده بود با پسرش عبد الرّحمن احسان نكند تا اسلام نيارد ابن جريج نقل كرده است كه ابو بكر قسم خورده بود با مسطح بن اثاثه آميزش و نيكى نكند چون در قضيّهى تهمتى كه بيكى از زنهاى پيغمبر نسبت دادند او مداخله داشته است . ترجمه : 224 نام خدا را دستاويز براى سوگند خود نكنيد كه جلوگير شما شود از نكوكارى و پرهيزگارى و سازش دادن ميان مردم كه او شنوا است و دانا [ البتّه ] 225 خدا شما را بازخواست بسوگند بيهوده نكند ولى سختى بر آن كند كه در دل گرفته ايد چه او آمرزنده است و بردبار . سخن مفسّرين : * ( وَلا تَجْعَلُوا اللَّه ) * - 223 طبرى : يعنى براى ترك نيكى و تقوى و اصلاح ميان مردم خدا را پشتيبان قسم خود نكنيد و لكن اگر كسى چنين سوگندى ياد كرد و ديد وظيفهى مهمتر و بهترى دارد آن سوگند را بشكند و بتقوى و نيكى و اصلاح مردم عمل كند و براى شكستن سوگند خود كفاره بدهد . مجمع : ابو ايّوب حزّاز گفت : شنيدم صادق ( ع ) فرمود : سوگند ياد نكنيد بنام خدا نه براست و نه بدروغ چون فرموده است : « وَلا تَجْعَلُوا اللَّه عُرْضَةً » تا آخر و